Nee.

Die ene vriendin die je al maanden niet gesproken hebt appt je ineens of je tijd hebt om wat te gaan drinken. Jullie hebben elkaar al zo lang niet gezien! Je kijkt naar je agenda en eigenlijk zit die propvol, maar toch zeg je: ‘Ja! Graag!’. Intussen bedenk je je dat je dan maar die ene vrije dag opoffert. Die rust komt wel een keer of je moet die dag maar gewoon even hard doorwerken. ‘Komt wel goed!’, denk je bemoedigend, maar ondertussen vormt zich alweer die steen in je maag: waarom heb ik nou alwéér ja gezegd?

Waarom doe ik dat dan ook?!

Eerlijk? Het scenario hierboven is voor mij echt wekelijkse – bijna dagelijkse – kost. Ik vind het enorm leuk om met vriendinnen af te spreken, maar heb er eigenlijk nooit tijd voor. Hallo, stress! Waarom ik het dan toch doe? Ik wil anderen niet teleurstellen, mijn hoofd zit vol ideeën en mijn enthousiasme zegt vaak sneller ‘ja!’ dan mijn koppie kan bijhouden. Voor ik het weet, staat mijn agenda voller dan mijn energie aankan.

Impulsiviteit 

Een van de redenen dat nee zeggen zo lastig is met ADHD, is impulsiviteit. In het moment voelt iets leuk, interessant of belangrijk, waardoor je meteen instemt. Pas later besef je dat je eigenlijk geen tijd, energie of focus meer over hebt. Tja, en dan zit je een beetje met de gebakken peren. Want ga je die persoon nou terugbellen en zeggen dat je toch niet kan? Dácht het effekes niet he, vrouw!

Afwijzing? Nee dankje!

Want stel je voor dat je iemand moest gaan afwijzen en die persoon verdriet doet? Ik eet nog liever een levende zee-egel dan dat ik dat doe. Het idee dat iemand misschien teleurgesteld raakt als ik nee zeg, kan soms genoeg zijn om toch maar ja te zeggen. Zelfs als ik diep van binnen weet dat het eigenlijk niet handig is. En wat dan als ik toch eigenlijk diep van binnen weet dat ik het af moet zeggen? Dan moet ik het inplannen als deadline. Anders doe ik het niet en ik kan je vertellen dat dat niet goed afloopt: dubbele afspraken, over mijn grenzen en soms zelfs geld moeten uitgeven dat ik éigenlijk niet heb. Als ik me dat voor ogen houd, dan vind ik het altijd wel iets makkelijker om ‘nee’ te zeggen. 

Past wel!

Ook speelt tijdsbesef een rol. Met ADHD kan het lastig zijn om goed in te schatten hoeveel tijd en energie iets kost. Daardoor lijkt een extra afspraak of taak in eerste instantie haalbaar, terwijl mijn agenda in werkelijkheid al behoorlijk vol zit. Gelukkig is dit niet hét grote punt waarom nee zeggen voor mij lastig is. Ten minste, zo lang ik in mijn agenda ook vertrek- en reistijden inplan. Doe ik dat niet? Dan kan het zomaar gebeuren dat ik 5 minuten tussen afspraken in plan en dat de reistijd van A naar B 20 minuten is. Oeps!

Waarom ‘nee’ zeggen toch best handig is

Het is een vorm van zelfzorg. Door je grenzen te bewaken, houd je ruimte over voor dingen die echt belangrijk voor je zijn. Het voorkomt dat je constant over je eigen grenzen heen gaat. Daarbij komt ook nog dat je meer aandacht hebt voor de mensen met wie je wat afspreekt. Die ander zal het ook véél leuker vinden als jij de ruimte en energie hebt om er mentaal ook te zijn, in plaats van alleen fysiek. Het moraal van het verhaal is dat we best eens ‘nee’ mogen zeggen, of ‘nu niet, maar over een tijdje kan het wel!’. Probeer dus af te wegen hoeveel iets je kost en of het wel echt in je planning past. Kost het je te veel of moet je hemel en aarde bewegen om het voor elkaar te krijgen? Doe het lekker niet. De wereld blijft wel draaien. Het komt sowieso altijd goed!