Verjaardagen, cadeaus en felicitaties?
Ik vergeet ze vaker dan ik me herinner, en eerlijk? Het voelt soms als een toneelstuk waar ik niet eens auditie voor heb gedaan.
Mijn ongefilterde mening, in een magazine dat door zoveel mensen gelezen wordt… Serieus, Nienke? Ach ja, here we go:
Een standaard kaart met “Maak er een mooi jaar van”? Die belandt bij mij zo in de prullenbak. Alles wat onder de ‘sociale norm’ of ‘standaard verwachtingen’ valt en elk jaar op dezelfde manier wordt herhaald, vind ik ontzettend stijfjes en door voorspelbaarheid saai. Het voelt geforceerd en nietszeggend. Ik mis dan bij mensen het creatief vermogen om van de norm af te wijken. Te zeggen: “Lieverd, ik ben gek op je, je bent niet jarig, maar ik kwam deze koala-knuffel tegen en dacht aan jou. Alsjeblieft.”
Mijn eigen kaarten? Die zijn allesbehalve standaard. Sarcastisch, controversieel, net op het randje, en absurd. Geen boodschap is te gek, geen actie te wild. Zoals die keer dat ik spontaan de naam van een vriendin met dikke stift op mijn buik schreef en een dansje deed voor al haar verjaardagsgasten. Het zag er niet uit, maar was wel hilarisch en totaal onverwacht.
De keerzijde van mijn zelfverzekerdheid
En dat klinkt misschien cool, die creatieve, unieke benadering. Maar er zit ook een keerzijde aan. Het gevaar is dat ik met mijn zelfverzekerde verhalen over hoe ik het anders aanpak, mijn onzekerheden overschaduw. Want hoe hard ik ook mijn eigen pad probeer te bewandelen, aan de eindstreep blijf ik hoogsensitief. Ik pieker me suf als ik merk dat iemand mijn aanpak niet begrijpt of waardeert.
Ik zoek geen nieuwe norm om te creëren, daar moeten we juist van wegblijven. Normen zetten een vaste lijn uit, een verwachting waar mensen weer aan moeten voldoen. Maar dat is precies wat ik zelf zo beklemmend vind. In plaats daarvan wil ik ruimte maken voor verschillende vormen, manieren van denken, leven en verbinden die recht doen aan het feit dat ieder mens anders functioneert, voelt en denkt. Hoe stoer ik ook vertel over mijn spontane acties of creatieve kaarten, het blijft bikkelen. Vooral in nieuwe vriendschappen met mensen die mijn manier van denken nog niet gewend zijn.
Groepsdruk? Ik pas.
Tijdens mijn studie trok ik me vaak los van groepjes. Zodra er een groepschat of vaste zitplaats in het spel kwam, voelde ik de druk van verwachtingen. Sociale regels benauwden me, waardoor ik mijn aandacht weer verplaatste naar andere klasgenoten. Toch heb ik altijd verbindingen gemaakt, misschien zelfs te veel. Iedereen waardeerde mijn energie en positiviteit, maar vaste vrienden hield ik er niet aan over.
Mijn gezin van herkomst
Mijn vader is typisch een ‘Hoe Het Hoort’ (HHH) man, iemand van discipline en regels, en precies dat haalt de recalcitrante kant in mij naar boven. Mijn geïrriteerde en cynische houding naar hem toe is vaak een vorm van zelfbescherming. Het is mijn valkuil, want diep vanbinnen weet ik dat ik gewoon niet ben gemaakt voor zijn formele, sociaal wenselijke regels. Maar eerlijk? Ik geniet er stiekem van om met een nieuwe tattoo thuis te komen en hem zo nu en dan lekker de kast op te jagen.
Gelukkig zijn er een paar vrienden die ik al sinds mijn kleutertijd ken. Zij begrijpen mijn chaotische wereld. Ze kwamen vaak bij ons thuis en leerden mijn creatieve, impulsieve moeder kennen. Bij ons wist je nooit wat je kon verwachten. Een huis vol mensen voor een verjaardag die ik zelf vergeten was, of mijn oma die per ongeluk niet was uitgenodigd.
Ride or die sinds de kleuterklas
En dan is er Sonja. Mijn ride or die sinds de kleuterklas. Afgelopen zomer vierde ze haar verjaardag in het park. Ik vroeg haar: “Je bent morgen écht jarig, toch? De 31e?” Haar zachte blik zei alles: “Oh Nienke, daar ga je weer.” Spoiler: ze was die dag jarig. Vier maanden later kreeg ze alsnog haar cadeau – en ze lachte er net zo hard om.
Sonja is de persoon die me begrijpt zonder dat ik iets hoef uit te leggen. Soms videobellen we terwijl ik mijn ontplofte huis opruim en zij in de keuken aan het rommelen is. Geen woorden nodig, alleen aanwezigheid. Body doubling op haar best. Ze heeft mijn reservesleutels, noodwachtwoorden en was jarenlang mijn blauwe-enveloppenheld voordat ik een boekhouder aannam. En toch zegt ze: “Je geeft zoveel terug in onze vriendschap, met je impulsiviteit en spontaniteit.” Ik weet nooit helemaal hoe ik dat moet geloven, maar het voelt goed.
Desalniettemin zie ik haar soms drie keer in de week en soms drie maanden niet. We weten allebei dat we op elkaar terug kunnen vallen of soms gewoon heel druk zijn. Wat dat betreft voldoen we niet aan de norm en sociale verwachting, en dat geeft mij een gevoel van vrijheid dat zo belangrijk is.
Stop met nadoen.
Vriendschap is een begrip dat we telkens opnieuw mogen herdefiniëren. We leren wat het ‘zou moeten’ zijn, maar laden het daardoor met verwachtingen die vaak niet van onszelf komen. Zoals in Het Monogame Drama staat: “Om gevoelens begrijpelijk en tastbaar te maken, wordt naar vergelijking gezocht. Vandaar dat mensen bijvoorbeeld ‘stellen dingen’ doen. Ze gaan uit eten, naar de bioscoop, laten zich fotograferen… Zodra je een alternatieve vorm oppert, hoor je mensen alleen maar over wat er dan verloren gaat.” Maar waarom vasthouden aan Hoe Het Hoort (HHH), als we kunnen zoeken naar Wat Werkt Wel (WWW)?
Voor mij is vriendschap geen vastomlijnd concept, maar iets dat met elke persoon en situatie verandert. Met de één voer ik diepe gesprekken; met de ander dans ik de nacht door. Het is niet wat verloren gaat dat telt, maar wat ontstaat wanneer je vriendschap vrij laat groeien.
Lessen
Vriendschappen mogen losgelaten worden.
Kies je vrienden zorgvuldig. Ik heb een vriendengroep losgelaten toen ik merkte dat ik was veranderd. Ja, dat was spannend, en ja, nieuwe vrienden zoeken is uitdagend. Dus ga actief op zoek door nieuwe hobby’s en groepen mensen op te zoeken die bij je nieuwe levensfase passen. Hup, uit je comfortzone. Zo leerde ik nieuwe mensen kennen die me op een ander niveau inspireerden.
Zoek vrienden die je energie geven en niet kosten.
Houd niet vast aan een vriendschap vanwege de jaren. Kies bewust voor mensen die je energie geven en bij je passen, leef in het nu.
COMMUNICEER hoe jouw gebruiksaanwijzing werkt.
Maak keuzes die voor jou werken en communiceer ze. Ik schrijf soms brieven aan vrienden om uit te leggen waarom ik dingen anders aanpak. Dit helpt mij ‘stressvrij’ bevriend te kunnen zijn. Mijn vrienden weten dat ik slecht ben in groepschats en berichten. Ze @taggen me of bellen direct als het belangrijk is. Het kan spannend zijn om ruimte in te nemen, maar door dit uit te spreken, maken we het makkelijker.
Maar eh, hoe neem je dan afscheid van een vriendschap?
Laten we het stigma doorbreken: een vriendschap beëindigen kan ook liefdevol en respectvol zijn. Het gaat niet om falen, maar om ruimte maken voor groei, voor jou én de ander. Maar hoe pak je dat aan?
- Laat het doodbloeden
Voordeel: je hoeft de directe confrontatie niet aan.
Nadeel: je laat iemand die ooit waardevol voor je was, in het ongewisse. Herhaaldelijk afzeggen met “ik heb het druk” voelt als een leugen en houdt de ander onnodig aan het lijntje. Is dat wat je wil? - Word een vriendschap match-maker
Zie het als een kans om je vriendin door te verbinden. Stel haar voor aan een andere vriend waarvan je denkt dat ze goed matchen. Zo leg je de focus op iets positiefs en help je haar misschien zelfs aan een nieuwe verbinding. Daarbij merk ik zelf dat ik fijner in groepjes functioneer, omdat ik niet constant in contact hoef te zijn. - Schrijf een brief
Een brief geeft je de ruimte om je gevoelens zorgvuldig te verwoorden zonder de druk van een direct gesprek. Het biedt een liefdevolle afsluiting waarin je dankbaar terugkijkt op wat jullie hebben gedeeld, maar ook eerlijk bent over waarom je kiest voor loslaten. Soms is afscheid nemen het grootste cadeau dat je elkaar kunt geven.
Voorbeeldbrief
Lieve [naam],
Ik wil iets met je delen wat ik best spannend vind. Ik weet nog goed toen we elkaar ontmoetten en het meteen klikte… Ik kijk met zoveel liefde en plezier terug op al onze mooie herinneringen… Weet je nog toen…
Tegelijk merk ik dat ik de afgelopen tijd veel veranderd ben… Ik wil me nu graag focussen op… Daarom wil ik met deze brief onze vriendschap bewust loslaten en je enorm bedanken voor alles wat we samen hebben gedeeld. Wie weet kruisen onze paden elkaar nog in de toekomst…
Welke vorm werkt voor jou?
Vriendschap is geen vaststaand concept, geen checklist, en al helemaal geen verplichting. Het is een dynamisch, persoonlijk proces dat mag veranderen met de tijd. Door bewust te kiezen wie je toelaat in je leven en hoe je omgaat met verwachtingen – van jezelf en van anderen – creëer je ruimte voor verbindingen die écht passen bij wie je nu bent.
Durf te communiceren, durf los te laten, en durf opnieuw te beginnen. De vraag is niet of je voldoet aan sociale normen, maar welke vorm van vriendschap voor jou werkt. Dus, wat ga jij herschrijven?
Review vriendin:
“Altijd als ik met jou ben, maak ik de beste herinneringen en zijn het echt pieken, maar ik weet dat ik met sociale gelegenheden geen verwachtingen van je moet hebben.”
