Terugkijken met nieuwe ogen

Over postnatale depressie, hormonen en begrijpen wat ik toen nog niet kon zien

In mijn vorige blogs vertelde ik dat ik jullie wil meenemen in mijn proces van zelfacceptatie na mijn ADHD-diagnose. Dat proces verloopt niet in een rechte lijn, omdat ik vaak juist terugkijk en oude ervaringen ineens een andere betekenis krijgen.

Wat mij opvalt in gesprekken met vrouwen die hun diagnose krijgen, is dat er bijna altijd eerst opluchting ontstaat, omdat het verhaal eindelijk klopt en puzzelstukjes op hun plek vallen. Vrijwel meteen daarna ontstaat er echter ook iets anders, namelijk onrust, twijfel en vaak rouw om hoe lang je jezelf verkeerd hebt begrepen en hoeveel energie het heeft gekost om te functioneren op een manier die niet bij je brein paste.

Die combinatie herken ik zelf ook.

Laatst volgde ik een lezing van Sandra Kooij over ADHD bij vrouwen en de invloed van hormonen op het brein. Tijdens het luisteren voelde ik iets zacht worden in mij, want hoewel ik al wist dat mijn lichaam heftiger reageert op hormonale schommelingen, voelde ik tijdens die lezing voor het eerst echte erkenning voor waar ik al jaren tegenaan liep.

Daarom neem ik je mee naar een van de meest ingrijpende periodes uit mijn leven, tien jaar geleden, een ervaring die achteraf precies laat zien waarom opluchting en rouw zo vaak samen opgaan.

Wanneer controle houvast wordt

Dit verhaal begint bij mijn derde zwangerschap.

Twee weken voor de uitgerekende datum werd ik wakker met een overweldigende angst die niet voelde als de normale spanning die bij een bevalling hoort, maar als een diep gevoel dat het moest stoppen. Mijn hoofd ging meteen zoeken naar een oplossing en ik hield mij vast aan de gedachte dat alles weer rustig zou worden zodra de baby geboren was.

Ik wilde daarom direct bevallen.

De verloskundige werd gebeld en een inleiding werd geregeld, wat rust gaf omdat er weer iets was om vast te houden in de vorm van een plan en richting. Achteraf begrijp ik dat deze rust eigenlijk opluchting bovenop paniek was.

Als je lichaam een andere taal spreekt

In het ziekenhuis werd de bevalling opgewekt en het plan was dat een ruggenprik de pijn zou opvangen. Het lukte echter niet om deze te plaatsen, ondanks meerdere pogingen.

Op dat moment veranderde er iets in mij, omdat ik er nog wel was maar mij tegelijkertijd verder weg voelde, alsof mijn lichaam besloot dat voelen te veel werd. Toen de weeën heviger werden en ik via de bel om hulp vroeg, duurde het voordat er iemand kwam en tegen de tijd dat er iemand naast mijn bed stond, bleek ik al volledige ontsluiting te hebben.

Mijn dochter werd binnen drie kwartier geboren en de bevalling verliep snel en intens zonder pauze. Net als hoe mijn brein werkt 😉

De opluchting waar ik zo op had gewacht bleef echter uit.

Toen het pas begon

Na de bevalling kwam de rust niet terug, omdat ik wel moe was maar niet kon slapen en mijn lichaam gespannen bleef terwijl mijn hoofd doorging, ook wanneer ik nergens meer energie voor had. Ik wist dat er iets niet klopte, maar kreeg er geen grip op.

Ik probeerde het zelf op te lossen en hield vast aan het idee dat ik hier doorheen moest zonder medicatie, terwijl de angst sterker werd en langzaam veranderde in paniek totdat ik op het randje van een psychose terechtkwam voordat er hulp werd ingeschakeld.

Wat het verwarrend maakte, was dat mijn eerdere bevallingen anders waren verlopen, omdat ik achteraf zie dat ik na mijn eerste bevalling waarschijnlijk een milde postnatale depressie had en na mijn tweede juist op een roze wolk leefde, terwijl deze derde periode totaal anders voelde en uiteindelijk een harde les werd.

Een lichaam dat gevoelig reageert

Mijn derde bevalling was opgewekt en pas jaren later begon ik te begrijpen dat mijn lichaam sterk reageert op synthetische hormonen, omdat ik niet tegen de pil en ook niet tegen de mirenaspiraal kan zonder depressieve klachten te krijgen.

Terugkijkend lijkt het alsof mijn systeem niet alleen reageerde op slaaptekort of stress, maar op een combinatie van hormonale ontregeling en een brein dat niet meer tot rust kon komen.

Daar zat ook de rouw, omdat ik niet alleen terugkeek op wat er gebeurde maar ook besefte dat mijn lichaam al signalen gaf die ik toen niet kon duiden, waardoor de opluchting van nu zichtbaar maakte hoe zwaar het toen eigenlijk was.

Hulp toelaten

Bij de crisisdienst kreeg ik medicatie en hoewel dat eerst weerstand opriep, voelde ik later opluchting omdat er eindelijk stilte kwam in mijn hoofd en ik weer kon slapen en langzaam terug kon komen bij mezelf.

Achteraf besef ik dat het zo lang zelf proberen vol te houden het zwaarder maakte dan nodig was geweest en dat opluchting pas kwam toen ik accepteerde dat ik het niet alleen hoefde te dragen.

Wat ik nu zie

Nu, vijf jaar na mijn diagnose, kijk ik anders naar die periode, omdat wat toen voelde als falen nu voelt als ontregeling en niet als zwakte maar als een systeem dat overbelast raakte.

Mijn bevallingsverhaal laat precies zien wat ik nu zo vaak hoor bij andere vrouwen, namelijk dat de diagnose rust brengt maar ook rouw. Omdat begrip helend werkt, maar ook zichtbaar maakt hoeveel je hebt moeten dragen zonder dat begrip.

Misschien herken je dit

Postnatale depressie ziet er niet altijd uit als verdriet, maar kan zich ook uiten in angst, onrust of het gevoel jezelf kwijt te zijn.

Daarnaast is hulp accepteren geen laatste stap wanneer het misgaat, maar vaak juist de eerste stap richting herstel.

Als je jezelf hierin herkent, weet dan dat er niets mis is met je, omdat herstel soms begint bij begrijpen wat er werkelijk gebeurt en mild leren kijken naar jezelf, naar wie je toen was en naar wie je nu bent.